Tat Rasa |
Tat Rasa
5407 defa okundu |
Tat kelimesinin Sanskritçe'deki karşılığı olan rasa, anlam bakımından zengindir ve bu anlamların her biri bu kavramın ayurveda içindeki öneminin bir tarafını gösterir. Rasa asli kısım, öz anlamındadır. Aynı zamanda özsü, beyin suyu, canlı sıvı ve iksir anlamına da gelir. Böylece rasa, bir bitkinin veya yiyeceğin gerçek özelliklerini yansıtır. Aynı zamanda tadın insan fizyolojisi üzerindeki etkisni yansıtan müzikal artistik canlı anlamına da gelir.
Su unsuru tarafından meydana getirilen tat, sinir sistemimizi uyarır ve vücudumuzun bütün sistemlerini etkiler. Tat aynı zamanda, pranayı canlandırır, zihni uyandırır ve böylece bizim hayati enerjimiz faal hale gelir. Bunun dışında, yiyeceklerin rahatlatan tatları vasıtasıyla agni uyarılır ve tam sindirim gerçekleşir. Ayurvedaya göre, besin değeri yüksek yiyeceklerin iyi bir şekilde hazırlanamaz ve agniyi uyarmakta başarısız olurlarsa hareketsiz kalabilmeleri ilginç bir noktadır. Çünkü agni olmadan, sindirim gücü kaybolur.
Ayurveda yiyeceklerde ve otsu maddelerde altı türlü tat tanımlar;
- Tatlı - Toprak ve su
- Tuzlu - Ateş ve su
- Ekşi - Toprak ve ateş
- Buruk - Ateş ve Hava
- Acı - Uzay ve hava
- Kekremsi - Toprak ve hava
Tatlı
Şeker, nişasta, krema, süt, damıtılmış tereyağı, tereyağı, pirinç, buğday, üzüm ve bazı etlerde bulunur. Bu tat güç verir ve aynı zamanda, hafif müshil ve dirençleştirici etkisi meydana getirir.
Tuzlu
Sofra tuzu veya deniz suyuna atıftır. Uyarıcıdır, teskin edicidir, zarları yumuşatır ve müshil etkilidir.
Ekşi
Limon diğer turunçgillerle, yoğurt, peynir, sirke ve turşuyla temsil edilir. Etkisi uyarıcıdır.
Buruk
Kara biber, zencefil, kimyon, çili, hardal ve tarçın gibi baharatlar buruktur. Bu tat idrar söktürür, terleticidir, uyarıcıdır ve nefes almayı zorlaştırıcı etkisi vardır.
Acı
Acı tat ıspanak ve diğer yapraklı yeşil sebzelerde, kahve, zerdeçal ve kızıl kantaron, goldenseal ve neem gibi otlarda bulunur. Toksitten arındırıcı, idrar söktürücü ve değiştiricidir. Normal fonksiyonu tekrar kazandırır.
Kekremsi
Kekremsilik çoğu fasulye, trabzon hurması, olmamış muz ve güvercin otu gibi otlardan gelir ve zihinde, vücut dokularında büzüşme meydana getirir. Böylece kekremsi maddeler kanamayı ve diğer fazla salgıları, boşalımları durdurabilir.
Hasta olduğumuzda bir dereceye kadar tat duyumuzu kaybederiz böylece iştahımız azalır ve agnimiz zayıflar. Zayıflamyı bir agni genllikle ama'nın birikmesine ve daha sonra da hastalık sürecinin gelişmesine sebep olur. Bu yüzden agniyi geliştirmenin ve hastalık sürecini kesmenin bir yolu uygun şekilde seçilen otlar ve yiyeceklerimize eklenen baharatlarla tat duyumuzu canlandırmaktır. Yiyeceklerin hazırlanması ayurveda tedavilerinde önemli rol oynar. |